Czy można zrezygnować z urlopu macierzyńskiego?

Urlop macierzyński należy rozpatrywać w kategorii uprawnienia pracowniczego, a nie obowiązku. Dlatego matka możne z niego zrezygnować pod pewnymi warunkami.

Pracownica, która urodziła dziecko ma prawo do 20 tygodni urlopu macierzyńskiego. W przypadku urodzenia dwójki dzieci przy jednym porodzie liczba przysługujących tygodni zwiększa się do 31 tygodni. Prawo do 33 tygodni urlopu macierzyńskiego mają matki, które urodziły trójkę dzieci, natomiast 35 tygodni przysługuje matkom czwórki dzieci. Najwięcej, bo aż na 37 tygodni urlopu macierzyńskiego mogą liczyć matki wieloraczków (pięcioro i więcej dzieci przy jednym porodzie).

Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego matki mogą zawnioskować o urlop rodzicielski. Jego wymiar również jest zależny od liczby urodzonych dzieci podczas jednego porodu. W przypadku urodzenia jednego dziecka są to 32 tygodnie, a w przypadku dwójki i więcej – 34.

Przyjmuje się, że pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego jest dzień porodu. Istnieje również możliwość zawnioskowania o wcześniejsze rozpoczęcie urlopu macierzyńskiego. Można to zrobić na 6 tygodni przed planowaną datą porodu. Wtedy po narodzinach dziecka, matka dziecka wykorzystuje pozostałą część urlopu.

Zasiłek macierzyński za okres przebywania na urlopie macierzyński może być płatny w dwóch wariantach. Jeśli pracownica zadeklaruje chęć przebywania na rocznym urlopie, czyli 20 tygodni urlopu macierzyńskiego i 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego, zasiłek będzie płatny w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku. Pracownica może zadeklarować również wybieranie urlopu w częściach. Wtedy 26 tygodni (20 tygodni urlopu macierzyńskiego i 6 tygodni urlopu rodzicielskiego) będzie płatne w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku, a pozostałe 26 – w wysokości 60%.

Przynajmniej 14 tygodni

Czasem, z różnych przyczyn, matka dziecka jest zmuszona do rezygnacji z urlopu macierzyńskiego i szybszego powrotu do pracy.  Ustawodawca przewidział taką możliwość pod dwoma warunkami. Pierwszy to założenie, że matka musi wykorzystać po porodzie co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Druga zakłada, że z niewykorzystanej części urlopu macierzyńskiego skorzysta pracownik – ojciec wychowujący dziecko albo ubezpieczony – ojciec dziecka, który w celu osobistego sprawowania tej opieki przerwał działalność zarobkową.

Należy zwrócić uwagę, że jeśli matka dziecka zawnioskowała o skorzystanie z urlopu macierzyńskiego wcześniej – np. 6 tygodni przed porodem – nie może z niego zrezygnować, ponieważ przepis wyraźnie mówi o konieczności przebywania na urlopie macierzyńskim 14 tygodni po porodzie.

Ustawodawca wyraźnie uzależnił możliwość rezygnacji z urlopu macierzyńskiego przez matkę od działania ojca dziecka. Jeśli nie podejmie on decyzji o przerwaniu pracy zarobkowej na rzecz „przejęcia” od matki dziecka urlopu macierzyńskiego, nie może ona z niego zrezygnować.

Pracownica rezygnująca z urlopu macierzyńskiego musi złożyć pracodawcy pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z korzystania z części urlopu macierzyńskiego w terminie nie krótszym niż 7 dni przed przystąpieniem do pracy.  Ojciec dziecka musi zawnioskować o wybranie części urlopu macierzyńskiego, z której zrezygnowała matka dziecka w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem korzystania z części urlopu.  Pracodawca ma obowiązek uwzględnić wnioski.

Dokładną treść wniosków określa rozporządzenie ministra pracy, rodziny i polityki społecznej z dnia 8 grudnia 2015 roku w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków.

Podziel się wpisem!

Share on facebook
Opublikuj na Facebook
Share on twitter
Opublikuj na Twitter
Share on linkedin
Opublikuj na LinkedIn
Share on pinterest
Opublikuj na Pinterest