Urlop bezpłatny – o czym trzeba pamiętać?

Poza tym, że urlop bezpłatny jest nieobecnością niepłatną, pracownik, który się na niego decyduje, traci prawo do wielu przywilejów pracowniczych. Na co należy zwrócić uwagę?

Kiedy pracownik wykorzysta cały należny urlop wypoczynkowy, może zawnioskować u swojego pracodawcy o udzieleniu urlopu bezpłatnego. Dla pracodawcy taki wniosek nie jest wiążący. Jest jednak kila sytuacji, w których pracodawca musi udzielić pracownikowi urlopu bezpłatnego, np. w celu.:

  1. obycia ćwiczeń wojskowych;
  2. odbycia przygotowawczej służb wojskowej;
  3. pełnienia funkcji w związkach zawodowych;
  4. pełnienia funkcji w samorządzie terytorialnym lub centralnym (parlamencie).

Obowiązek udzielenia takiego urlopu przez pracodawcę ten regulują odrębne ustawy.

Urlop wypoczynkowy pomniejszany proporcjonalnie

Urlop bezpłatny wpływa również na długość urlopu wypoczynkowego. Urlop bezpłatny, który trwa krócej niż 30 dni, nie ma znaczenia dla długości urlopu wypoczynkowego, ale już dłuższy niż miesiąc pomniejsza go proporcjonalnie o 1/12.

Przykład:

Pan Jan ma prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego w roku. W 2020 roku od 1 maja do 31 sierpnia przebywał na urlopie bezpłatnym. O ile zmniejszy się wymiar jego urlopu wypoczynkowego?

Pan Jan przebywał na urlopie bezpłatnym przez 4 miesiące. Wobec tego, jego urlop wypoczynkowy w 2020 r. został pomniejszony o 4/12, czyli o 9 dni.

Bez ubezpieczenia zdrowotnego

Urlop bezpłatny jest okresem nieskładkowym. Pracownik w okresie urlopu bezpłatnego nie osiąga żadnego wynagrodzenia, więc pracodawca nie odprowadza za niego ani składek społecznych, ani składki zdrowotnej. W związku z tym, że składka zdrowotna nie jest opłacana, pracownik traci prawo do ubezpieczenia zdrowotnego. Jest to równoznaczne z brakiem możliwości skorzystania z podstawowej opieki medycznej. Pracownik traci to prawo już z pierwszym dniem przebywania na urlopie bezpłatnym, jednak przez 30 dni jest objęty tzw. okresem karencji i jest jeszcze uprawniony do pobierania świadczeń medycznych.

Pracownik może wtedy być dopisany do ubezpieczenia zdrowotnego swojego członka rodziny (np. współmałżonka). Jeśli nie ma takiej możliwości, aby nie utracić prawa do ubezpieczenia zdrowotnego, musi samodzielnie ubezpieczyć się w NFZ i opłacać składkę zdrowotną. Jej wysokość jest zależna od wysokości przeciętnego wynagrodzenia w Polsce (stanowi 9% tej kwoty). W trzecim kwartale 2021 składka zdrowotna to 519,77 zł.

Podziel się wpisem!

Share on facebook
Opublikuj na Facebook
Share on twitter
Opublikuj na Twitter
Share on linkedin
Opublikuj na LinkedIn
Share on pinterest
Opublikuj na Pinterest